Диабеттің ұзақ мерзімді салдары – бенфотиамин және альфа-липой қышқылы диабеттік полинейропатияға қалай әсер етеді

Қант диабеті кезінде, ағза жасушаларының қаннан қандағы глюкозаны сіңіруі бұзылады. Ағзаның әрбір жасушасының глюкозаны сіңіруінің кілті – инсулин. Бұл кілтсіз, құлып дерлік жабық болып қалады, демек, қандағы қант деңгейі жоғары болып қалады. Диабеттің түріне байланысты, ұйқы безі инсулинді өндіре алмайтынына байланысты инсулиннің мүлде болмауы (1-тип) немесе былайша айтқанда жүре пайда болған қант диабеті (2-тип) байқалуы мүмкін. Бұл жағдайларда, бірнеше себептер бар және инсулинге төзімділіктің, гиперинсулинизмнің, инсулиннің салыстырмалы жеткіліксіздігінің және ұйқы безі секрециясының бұзылуының әртүрлі комбинациялары болуы мүмкін. Егер тиісті шаралар қабылданбаса, нәтиже әрқашан бірдей болады: қан мен зәрдегі қанттың жоғары деңгейі байқалады.

ТАҚЫРЫПҚА ШОЛУ

Қандағы қанттың тұрақты жоғары деңгейі диабеттің ұзақ мерзімді салдары үшін жауапты

Ұзақ уақыт бойы байқалған қандағы қанттың жоғары деңгейі, әдеттегі диабеттік ілеспелі ауруларға және уақыт өте келе күрделі ұзақ мерзімді зақымдануларға әкеліп соғады. Оларға диабеттік полинейропатия, сенсорлық сезімталдыққа жауап беретін кейбір перифериялық жүйкелерді жойылуы (аяқтың диабеттік нейропатиясы), ағзалардың қозғалуы мен бақылануы жатады. Басқа диабеттік ілеспелі аурулар жекелеген аяқ-қолдардың жоғалуына (диабеттік табан) немесе атеросклероздың, мысалы, инфаркт пен инсульт, бүйрек жеткіліксіздігі мен көру қабілетінен айырылу сияқты салдарға әкелуі мүмкін. Бұл мақалада сіз қант диабеті кезінде ұзақ мерзімді бұзылымдарды не тудыратынын және биофакторлар – бенфотиамин мен альфа-липой қышқылын дер кезінде мақсатты түрде қабылдау арқылы олардың алдын алудың қандай жолдары бар екенін білетін боласыз.

Диабеттің ұзақ мерзімді салдарын болдырмау үшін, қандағы қант деңгейін бақылау керек

Көбінесе білінбей дамитын диабет тым кеш анықталса немесе диабетке шалдыққан науқастың қанында қант деңгейін бақылауымен байланысты мәселелер туындаса, онда қандағы қант деңгейі үнемі жоғары болады. Қандағы қант және әртүрлі ыдырау өнімдері, сондай-ақ аралық өнімдер жасушаларды зақымдайды. Нәтижесінде пайда болатын қант спирттері, мысалы, жүйкелерге әсер етеді. Қантты ақуыздар және/немесе СГӨ (соңғы гликация өнімдері) деп аталатын липидтер ағзада жинақталады, ал оттектің бос радикалдары қан тамырларын зақымдайтын тотығу күйзелісін тудырады. Оның салдары артериосклероз, тромбоз және маңызды жүйкелер мен ағзалардың жеткіліксіз қоректенуіне алып келеді де, дененің зақымданған бөліктері істен шығады.

[Translate to Kazakh:] Diabetes Spätfolgen Zucker

Диабеттік полинейропатия - жүйкелер істен шыққан кезде

Қан тамырлары зақымдалған кезде, жүйке жалғаулары оттек пен биофакторлардың жеткілікті мөлшерін бұдан былай ала алмайды. Сонымен қатар, жүйкелер тікелей қант спирттерінің әсеріне ұшырауы мүмкін. Сенсорлық жүйкелер мен қозғалысты реттейтін жүйелерден бастап вегетативтік жүйкелерге дейінгі перифериялық жүйкелерге қауіп төнеді; демек, бас миы және жұлын (орталық жүйке жүйесі) қозғалмайды. Бірнеше жүйе зақымдалса, бұл полинейропатия деп аталады. Тек белгілі бір перифериялық жүйкелер ғана зақымданғанда (мысалы, аяқ-қолдарда), бұл полинейропатияның ізашары болып табылатын диабеттік нейропатия деп аталады – алайда бір аурудан екінші ауруға ауысу бірте-бірте жүзеге асады. Егер сенсорлық жүйкелердің қызметі бұзылса, сезудің жоғалуы немесе бұзылуы, ауырсыну және дененің белгілі бір бөліктерінде, әсіресе аяқтарда температураға сезімталдық сияқты симптомдар пайда болуы мүмкін. Салдары: Сенсорлық бұзылулар, мысалы, шаншу, дызылдау, құрысу немесе сыртқы тітіркендіргішсіз ауырсыну. Қозғалыс жүйкелері зақымдалса, сал ауруының симптомдары пайда болады. Вегетативті жүйкелер ағзамыздағы бейсаналық процестерді бақылайды, ал олардың зақымдануының салдары мыналарды қамтуы мүмкін: қуықты бақылаудың бұзылуы, ерлердің жыныстық дисфункциясы немесе тер бөлінуінің бұзылуы. Диабеттік полинейропатия ең алдымен кеудеден алыс орналасқан аумақтарға (атап айтқанда табандарға) жиі әсер етеді. Айта кетейік, диабет – полинейропатияның дамуының жалғыз ықтимал себебі емес – алкоголизмді, белгілі бір аутоиммунды ауруларды немесе B12 витаминінің жетіспеушілігін қоса алғанда, басқа факторлар да маңызды жүйкелердің қызметінен айырылуға әкелуі мүмкін.

Диабеттің полинейропатия сияқты ұзақ мерзімді салдарын болдыртпау немесе емдеу үшін не істей аламын?

Қант диабеті кезінде симптомдар ұзақ уақыт бойы байқалмауы мүмкін. Алайда диабетті ерте анықтау үшін қандағы қант деңгейін тұрақты бақылау және оны рұқсат етілген шектерде ұстап тұру өте маңызды. Мұндай бақылауды қамтамасыз ету үшін емделуші тәртіпті болуы тиіс, өйткені жалпы өмір салтын түзету талап етіледі. Қандағы қант деңгейін үнемі бақылап тұру және реттеу керек екені былай тұрсын, қант диабетіне шалдыққан көптеген емделушілер салауатты тамақтануы, темекі шегуден және алкогольден бас тартуы, белсенді өмір салтын ұстануды қолға алуы керек. Әсіресе, 2-типті қант диабетінде салауатты диета ұзақ мерзімді келешекте қандағы қант деңгейіне әсер ететін маңызды фактор болып табылады. 1-типтегі қант диабетіне шалдыққан емделушілер инсулинді дұрыс мөлшерде қабылдамауы және қандағы қант деңгейінің қауіпті ауытқуын болдырмау үшін қанша көмірсулар тұтынатынын мұқият қадағалауы тиіс. Бенфотиамин немесе альфа-липой қышқылы сияқты белгілі бір биофакторларды дәрілік заттар ретінде қабылдау, диабеттік полинейропатия сияқты белгілі бір ұзақ мерзімді салдардың алдын алуға ықпал етуі де мүмкін.

Диабеттің ұзақ мерзімді салдарында бенфотиаминнің атқаратын рөлі

Тиамин ретінде белгілі B1 витамині, диабеттің ұзақ мерзімді салдарында, әсіресе диабеттік полинейропатияда маңызды рөл атқарады. Тиамин биофакторы жетіспеген кезде көмірсу алмасу жұмысы нашарлай бастайды, тепе-теңдік бұзылады және қант алмасуы ыдырауының зиянды өнімдері – СГӨ жинақтала бастайды. Олар жүйке жүйесінің жұмысына әсер ете отырып, диабеттік полинейропатияның дамуына және ілгерілуіне ықпал етеді. Дәлме-дәл реттелген тиамин теңгерімі қан айналымындағы СГӨ деңгейін реттеуге көмектеседі, глюкоза метаболизмінің белгілі бір жолдарын қолдау арқылы олардың өндірілуін азайтады, соның нәтижесінде жүйке жүйесінің жұмысын жақсартады. B1 дәруменінің тепе-теңдігін реттеу үшін тиамин туындыларын қолдану ұсынылады. Әртүрлі медициналық зерттеулер дәлелдегендей, B1 витаминінің ізашары – майда еритін бенфотиамин, қанттың ыдырауының зиянды өнімдерінің пайда болуына кедергі келтіре отырып, ағзаға жақсы сіңеді. Бад Киссинген университетінде жүргізілген зерттеу көрсеткендей, невралгияны басу және сенсорлық жүйелердің қызметін жақсарту үшін бенфотиамин қабылдаған сыналушылар плацебо қабылдаған тесттік топпен салыстырғанда дірілді сияқты жіңішке сенсорлық қоздырғыштардың әсерін жақсырақ қабылдады.

В тобының дәрумендерінің жоғары мөлшерін қамтитын емдәмнің көмегімен полинейропатияның алдын алу

Полинейропатия бойынша қауіп тобына кіретін диабетке шалдыққан емделушілерге В тобы дәрумендерінің жоғары мөлшері бар емдәмдерді ұстану ұсынылады. Құрамында тиаминнің жоғары мөлшері бар өнімдер – сұлы мен тұтас дәнді нан сияқты тұтас дәнді өнімдер. Биофактор көбінесе дәнді дақылдардың жоғарғы қабаттарында болады. Сондықтан ақ ұннан жасалған «бос» өнімдерден аулақ болу керек. Сонымен қатар, күнбағыс және бұршақ дәндері (мысалы, асбұршақ) B1 витаминінің көп мөлшерін, сондай-ақ көптеген басқа бағалы ингредиенттерді қамтиды. Шошқа еті мен балық (камбала немесе тунец) және басқа өнімдер де B1 дәруменіне бай.

[Translate to Kazakh:] Diabetes Spätfolgen Ernährung

Бос радикалдарды байланыстыру – диабеттің ұзақ мерзімді салдарында альфа-липой қышқылының антиоксидант ретіндегі әсері

Альфа-липой қышқылы – дәрумен емес, ал табиғи түрде денеде өндірілетін, су және майда еритін күкіртті май қышқылы. Ол әрбір жасушада митохондриялық энергияны өндіруге қатысады; бұл энергияға біздің ағзамыздың өміршеңдігі байланысты болып келеді. Сонымен қатар, липой қышқылы түрлі бос радикалдарды ғана емес, ауыр металдарды да байлап ала алатын, осылайша ағзаны уытсыздандыра алатын тиімді антиоксидант болып саналады. Сондай-ақ, ол С витамині, Е витамині және коэнзим Q10 сияқты басқа да антиоксиданттарды қалпына келтіре алады, осылайша олар өздерінің антиоксиданттық қызметін қайтадан орындай алады. Ол май және суда еритін болғандықтан, альфа-липой қышқылы ағзаның барлық жасушалары мен сұйықтықтарына еніп, тіпті өз әсерін көрсетуі үшін гематоэнцефалиялық кедергіні еңсере алады.

[Translate to Kazakh:] woerwagpharma-diabetische-spaetfolgen

Альфа-липой қышқылы және диабеттік полинейропатия

2008 жылғы зерттеу көрсеткендей, альфа-липой қышқылымен қысқа мерзімді емдеу арқасында полинейропатия симптомдарын жеңілдетуге болады. NATHAN II деп аталатын зерттеу, мысалы, төрт жылдан кейін неврологиялық зерттеу шеңберінде жүйке қызметінің және альфа-липой қышқылы тобындағы кейбір нейропатиялық симптомдардың жақсарғанын көрсетті. Оның күшті антиоксиданттық және қабынуға қарсы әсері зиянды оттек қамтитын радикалдарды байлап алуға көмектеседі де, қан ағыны мен жүйке жүйесіне түсетін жүктемені азайтады. Ол атеросклероз және соның салдарынан жүрек ұстамасы мен инсульт қатері сияқты қан тамырларының зақымдануынан қауіпті зардаптардың азаюына ықпал етеді. Полинейропатия кезінде белсенді ингредиентті симптоматикалық (яғни ауырсыну және парестезия симптомдарын жеңілдету үшін), сондай-ақ патогенетикалық (яғни аурудың үдеуін тоқтату үшін) қолдануға болады.

Диабетке шалдыққан емделушілер альфа-липой қышқылын қабылдағанда осыған назар аударған жөн

Альфа-липой қышқылы да глюкозаның жасушалық деңгейде сіңірілуіне оң әсерін тигізеді, бұл инсулиннің қажетті мөлшерінің өзгеруіне себеп болады. Демек, инсулиннің мөлшерін түзету үшін альфа-липой қышқылын қабылдағыңыз келсе, дәрігермен міндетті түрде кеңесуіңіз керек. Әртүрлі тағамдық өнімдер құрамында альфа-липой қышқылы бар, оның митохондриялардағы жоғары концентрациясына байланысты, ол бауыр, жүрек және бүйрек сияқты ет өнімдері мен қосалқы өнімдерде жиі кездеседі. Брокколи, қызанақтар немесе асжапыоақ сияқты көкөністердің кейбір түрлері альфа-липой қышқылының іздерін қамтиды. Егер асқыну жағдайларында белсенді ингредиентті арнайы жеткізу қажет болса, арнайы диеталар жеткіліксіз болады. Бұл жағдайларда, дәрігермен кеңесу керек.

© 2016 WÖRWAG Pharma GmbH & Co. KG - The range of information provided in www.woerwagpharma.de about personal health is exclusively for your information and in no way replaces a personal consultation, examination or diagnosis by a licensed physician. The contents made available on www.woerwagpharma.de cannot and may not be used for establishing diagnoses and/or taking medication on your own. Please also pay attention to the exclusion of liability and our indications to the image rights.

Сонымен қатар оқыңыз